İş makinesi ehliyet kodları, operatörün hangi iş makinesini kullanmaya yetkili olduğunu gösteren resmî tanımlamalardır. Türkiye’de iş makineleri için kullanılan bu kodlar 105.xx tablosu altında yer alır ve denetimlerde belge kapsamı bu kodlara göre değerlendirilir.
Forklift, bekoloder, ekskavatör, silindir, manlift, beton pompası, mobil vinç, çekme ve kurtarma araçları gibi makinelerde operatörün yetkisi; aldığı MEB onaylı eğitim ve ehliyete işlenen 105 kodları ile netleşir.
Yeni tip sürücü belgelerinde iş makinesi operatörlük kodları, ehliyetin arka yüzünde yer alan 12 numaralı haneye yazılır. Bu alanda bulunan 105.xx kodu, sürücünün yalnızca belgesini aldığı iş makinesini kullanabileceğini gösterir.
Örneğin ehliyette 105.06 kodu yer alıyorsa bu kişi forklift kullanabilir, ancak farklı bir iş makinesi için ayrıca eğitim ve kod tanımlaması gerekir.
| Kod | Makine Adı |
|---|---|
| 105.01 | Yüzey Kazıma Makinesi |
| 105.02 | Beko Loder (Kanal Kazıma Makinesi) |
| 105.03 | Dozer (Lastik Tekerlekli) |
| 105.04 | Ekskavatör |
| 105.05 | Finişer |
| 105.06 | Forklift |
| 105.07 | Greyder |
| 105.08 | Mobil Rıhtım Vinci |
| 105.09 | Silindir |
| 105.10 | Vinç (Lastik Tekerlekli) |
| 105.11 | Loder (Yükleyici) |
| 105.12 | Delik Delme ve Sondaj Makinesi |
| 105.13 | Zemin Süpürme Makinesi |
| 105.28 | Beton Pompası |
| 105.31 | Mobil Vinç |
| 105.35 | Manlift |
| 105.40 | Transmikser |
| 105.41 | Araç Kurtarma – Çekme – Taşıma |
| 105.42 | İtfaiye Aracı |
| 105.50 | Terminal Çekici |
| 105.57 | Çekme Araçları İş Makinesi |
| 105.67 | Personel ve Yük Yükseltici |
| 105.72 | Yol Dışı Personel ve Bagaj Taşıma Aracı |
İş makinesi operatörlük belgesini ehliyete işletmek zorunlu değildir. Bu işlem yalnızca iş makinesi ile trafiğe çıkılacaksa gereklidir. Ehliyete işletme işlemleri Nüfus Müdürlükleri üzerinden yapılır.
Ehliyete işletme sırasında ödenecek ücretler ve güncel bilgiler için LINK GELECEK – 2026 Ehliyet Harçları ve Sınıf Ekleme Ücretleri sayfası incelenmelidir.
İş makinesi ehliyeti hakkında genel bilgi almak için LINK GELECEK – İş Makinesi Ehliyeti Nedir? Nasıl Alınır? rehberine göz atabilirsiniz.
iş makinesi ehliyet kodları, 105 ehliyet kodları, iş makinesi ehliyeti 12 nolu hane, forklift ehliyet kodu, manlift ehliyeti kodu, mobil vinç ehliyeti, çekici kurtarıcı ehliyeti